Het rapport Iedereen bijna ziek van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) stelt vragen over de toename van medische testen en de risico’s van overdiagnose. Als Antoni van Leeuwenhoek onderschrijven wij het belang van zorgvuldige diagnostiek en meer aandacht voor preventie. Ook delen wij de opvatting dat zomaar iedereen screenen, zonder goede reden, niet wenselijk is. Maar bij kanker kan vroege opsporing juist veel leed voorkomen op voorwaarde dat het gericht en zorgvuldig gedaan wordt.
Vroegdiagnostiek is essentieel
In het Antoni van Leeuwenhoek geloven we dat vroegdiagnostiek essentieel is om de kansen op genezing bij kanker te vergroten. Als je wacht totdat je symptomen krijgt van kanker, ben je vaak te laat. Kanker in een vroeg stadium herkennen, leidt tot kortere en minder ingrijpende behandelingen, betere overlevingskansen en hogere kwaliteit van leven. Daarom zetten wij in op slimme en betrouwbare testen. Dat doen we onder andere in ons Centrum voor Vroegdiagnostiek.
Risico-gestuurde screening
Wij delen de zorg dat diagnostiek zonder duidelijke indicatie risico’s met zich meebrengt, zoals fout-positieve uitslagen of het onnodig behandelen van onschuldige afwijkingen. Daarom pleiten wij voor risico-gestuurde screening: alleen mensen met een verhoogd risico worden getest. En werken we aan betere, minder belastende testen die zo specifiek mogelijk zijn, zodat alleen relevante afwijkingen worden gevonden en patiënten niet onnodig bezorgd of behandeld worden.
Toch bereikt algemene screening zoals bevolkingsonderzoeken nog niet iedereen even goed. Sommige mensen haken af omdat ze druk zijn, weinig vertrouwen hebben in de zorg, of de informatie niet goed begrijpen. Juist zij lopen vaak meer risico. Daarom moeten we niet alleen kijken wie we uitnodigen, maar ook hoe we dat doen. Eerlijke zorg betekent dat iedereen dezelfde toegang tot die zorg krijgt en soms vraagt dat iets extra’s.
Doen wat zinvol is
Screening is dus geen doel op zich, maar een middel. Het moet helpen om ziektelast en sterfte te verminderen, zonder mensen onnodig te belasten. Daarom combineren we wetenschappelijk onderzoek met slimme technologie en duidelijke uitleg, zodat we betere keuzes kunnen maken, samen met de patiënt. Hierin realiseren we ons dat deze dekking nooit 100% is, maar juist die onzekerheid stimuleert onderzoekers om te blijven zoeken naar betere voorspellers en gerichtere interventies.
Zo zorgen we dat vroege opsporing écht werkt. Niet door méér te doen, maar door beter te doen wat zinvol is.
